bóng vía
Định nghĩa
- Danh từ:
- Sức chịu đựng tinh thần, dũng khí trước những tình huống đáng sợ hoặc nguy hiểm: "bóng vía" chỉ khả năng tâm lý, sự can đảm của một người khi đối mặt với nỗi sợ hãi, đặc biệt là trong các tình huống ma quái, huyền bí hoặc nguy hiểm.
- Dấu vết, hình bóng (nghĩa cổ, ít dùng): Trong văn chương hoặc lối nói cũ, "bóng vía" có thể dùng để chỉ dấu vết, hình bóng của một người.
Ví dụ sử dụng
Danh từ (nghĩa chính: sức chịu đựng tinh thần):
- Anh ấy cứng bóng vía lắm, đi qua nghĩa địa lúc nửa đêm mà không hề sợ.
- Đừng kể chuyện ma, con bé yếu bóng vía, tối lại không ngủ được.
- Làm nghề cảnh sát hình sự phải có bóng vía thật tốt.
Danh từ (nghĩa cổ: dấu vết):
- Hắn bỏ đi từ năm ngoái, giờ không thấy bóng vía đâu. (Ít dùng trong ngôn ngữ hiện đại, thường thay bằng "bóng dáng" hoặc "dấu vết").
Các cách sử dụng nâng cao
"Cứng bóng vía": Cụm từ cố định, dùng để miêu tả người rất can đảm, không dễ bị hoảng sợ, đặc biệt trước những chuyện tâm linh, kỳ bí.
- Muốn thám hiểm hang động thì phải cứng bóng vía.
"Yếu bóng vía": Cụm từ cố định, chỉ người dễ bị sợ hãi, nhút nhát, đặc biệt trước những điều đáng sợ hoặc khó giải thích.
- Người yếu bóng vía không nên xem phim kinh dị một mình.
Biến thể và từ gần giống
Bóng dáng (danh từ): Hình bóng, dáng vẻ của ai đó. Thường dùng phổ biến hơn "bóng vía" ở nghĩa "dấu vết".
- Cả tuần nay tôi không thấy bóng dáng anh ta.
Vía (danh từ): Theo quan niệm dân gian, là phần tinh thần, linh hồn gắn với thể xác, quyết định sức sống và khí chất. "Bóng vía" có nguồn gốc từ khái niệm này.
- Đứa trẻ mới ốm dậy thường yếu vía.
Từ đồng nghĩa
- Can đảm (tính từ): Chỉ sự mạnh mẽ, không sợ hãi (gần nghĩa với "cứng bóng vía").
- Nhát gan (tính từ): Chỉ sự dễ sợ hãi, thiếu dũng cảm (gần nghĩa với "yếu bóng vía").
- Dấu vết (danh từ): Vết tích để lại (gần nghĩa với nghĩa cổ của "bóng vía").
Thành ngữ liên quan
"Mất vía": Quá sợ hãi đến mức tưởng chừng như hồn vía lìa khỏi xác.
- Nghe tiếng nổ, nó mất vía chạy thục mạng.
"Làm cho mất vía": Làm cho ai đó hoảng sợ tột độ.
- Câu chuyện ma anh kể làm cho lũ trẻ mất vía.